Margita djevojka i vojvoda Rajko
U narodnim epskim pesmama pokosovskog ciklusa dominantno viđenje sveta i života, sudbine naroda i sudbine pojedinca je pesimističko. Ove pesme su vapaj za slobodom i pravdom. Vrhunac tog vapaja je ostvaren u završnoj pesmi ciklusa, Margita devojka i Rajko vojvoda, koju je zabeležio Vuk Stefanović Karadžić od pevača Starca Raška. Po narodnom predanju u pesmi se govori o vojvodi Radoslavu Čelniku, vladaru Srema u XVI veku čiji se prestoni grad nalazio u Slankamenu, a koji se ubio posle poraza od Turaka.
Oblak Radosav
U narodnim epskim pesmama pokosovskog ciklusa je opevan viteški otpor prema nasilju, nepravdi, kao i zulumu turskih osvajača. Tako je i u pesmi Oblak Radosav, koju je zabeležio Vuk Stefanović Karadžić 1845. godine, opevan junak Oblak Radosav kao borac protiv nasilja i nepravde. U pesmi provejava mržnja naroda prema izdajnicima nacionalnih interesa koja je oličena u Jerini, ženi despota Đurađa. Prema Stojanu Novakoviću Oblak Radosav, poznat i kao Rade Oblačić koji je opevan u ovoj pesmi je bio Radič Postupović, srpski vlastelin iz prve polovine XV veka.
Smrt vojvode Kajice
Narodnu epsku pesmu iz pokosovskog ciklusa Smrt vojvode Kajice, Vuk Stefanović Karadžić je zabeležio od slepe pevačice Živane. U ovoj pesmi je opevana tragična smrt srpskog viteza, vojvode Kajice koji je pao kao žrtva zavisti i sujete mađarskih ratnika. Opšti ton pesme je tragika života i stalna borba sa silom.
Bolani Dojčin
Narodna epska pesma Bolani Dojčin iz pokosovskog ciklusa je snažna poetska ilustracija svega onoga što se događalo u Srbiji nakon boja na Kosovu. U teškim vremenima koje je proživljavao porobljeni srpski narod ni iznemogli junaci nisu mogli mirno da sačekaju svoje poslednje trenutke života. Kroz lik bolesnog Dojčina slikovito je prikazan poslednji otpor turskim nasilnicima, odbrana časti porodice i svog naroda.
Ženidba Maksima Crnojevića
O Crnojevićima je ispevan mali broj pesama, mada je buran život ovih vladara pružao obilje materijala za epsko pesničko stvaranje. Među njima se izdvaja svojim umetničkim kvalitetima narodna epska pesma Ženidba Maksima Crnojevića iz pokosovskog ciklusa. U njenoj tematskoj osnovi žive nejasna sećanja na krvave međusobne obračune na dvoru Crnojevića, izazvane neprijateljskim uticajem i intrigama tuđina.
Smrt vojvode Prijezde
Narodna epska pesma iz pokosovskog ciklusa, Smrt vojvode Prijezde po svojoj besedi i dramatičnoj impresiji ubraja se u jednu od najlepših epskih pesama. U njoj je opevan tragičan kraj Todora od Stalaća i njegove ljube Jelice. Vuk Stefanović Karadžić je ovu pesmu čuo i zapisao od Slepe Jece, rođene kao Jelisaveta Marković.
Dioba Jakšića
Mjesec kara zvijezdu Danicu:
„Đe si bila, zvijezdo Danice?
Đe si bila, đe si dangubila, dangubila tri bijela dana?“
Analiza narodne epske pesme Dioba Jakšića
Dioba Jakšića je kratka, lirski intonirana narodna epska pesma pokosovskog ciklusa koja pleni svojom lepotom. U središtu pesme je porodični sukob koji se rešava na ličnom planu. U celoj pesmi se oseća težnja narodnog pesnika da spoji u jedinstvenu celinu mitsko i ljudsko.