Artnit

Petak, 23 Juni 2017 11:37

Teodor Adorno - Autoritarna ličnost Istaknut

Dizajn korica knjige Autoritarna ličnost Dizajn korica knjige Autoritarna ličnost

Teodor Adorno sa grupom saradnika je objavio 1950. godine studiju pod nazivom Autoritarna ličnost na osnovu istraživanja autoritarnosti prvenstveno podstaknutog Drugim svetskim ratom i strahotama koje je on doneo sa sobom. Ova studija je bila prvi i najuticajniji rad koji je istraživao potencijalno autoritarnu ličnost, čija je struktura takva da izražava posebnu podložnost antidemokratskoj propagandi, uključujući i antisemitizam.

Teodor Adorno je definisao autoritarnu ličnost kao osoben sklop crta ličnosti, stavova i vrednosti, tipičan za pojedinca koji ima izrazitu antidemokratsku orijentaciju. Posebno je zanimljiv simbolički primer ponašanja osoba autoritarnog karaktera, koji on daje opisujući takozvani “fenomen položaja bicikliste“, ističući da se bisciklista saginje od struka nagore (autoritarna ličnost je ponizna prema jakima i moćnima), a gazi od struka nadole (autoritarna ličnost ponižava slabe i nemoćne).

Na osnovu niza psihometrijskih istraživanja i ispitivanja Adorno je sa saradnicima jasno definisao određene karakteristike autoritarne ličnosti i konstruisana je F skala (Fascism) za merenje stepena autoritarnosti, koja je dobila ime na osnovu fašističke ideologije.

Korišćenjem F skale Adorno i saradnici izdvojili su devet karakteristika autoritarne ličnosti: 1) konvencionalizam, 2) autoritarna submisivnost, 3) antiintraceptivnost, 4) agresivnost, 5) poštovanje vlasti i pozitivan odnos prema njoj, 6) destruktivnost i cinizam, 7) sklonost da se veruje da svetom vladaju opscene stvari, tajna udruženja i velike zavere, 8) rigidnost mišljenja i postojanje praznoverica i stereotipa, 9) preterano interesovanje za seksualne nastranosti - njihovo oštro osuđivanje ali i često pominjanje u raznoraznim kontekstima.

Iz dobijenih rezultata istraživanja Adorno i saradnici su zaključili da postoje ličnosti koje su sklonije antidemokratskoj orijentaciji od drugih i znatno podložnije prihvatanju ideološkog obrasca kakav je fašizam. Polazeći od psihoanalitičke paradigme oni zaključuju da se autoritarna ličnost formira pre svega određenim odnosima roditelja prema deci kao što su traženje bezuslovne discipline, naglašavanje dužnosti i obaveza, nedovoljno ispoljavanje ljubavi prema deci, isticanje važnosti statusa. U nemogućnosti da ispolje neprijateljski stav prema roditeljskom autoritetu, oni ga potiskuju identifikujući se sa njima.

Osnovna zamerka i najveći nedostatak istraživanja i zaključaka koji su izvedeni na osnovu njega je bilo neopravdano veliko pridavanje značaja karakteristikama ličnosti u formiranju socijalnih stavova. Ovo preterano isticanje uloge psihičkih faktora čini shvatanje Teodora Adorna i saradnika u znatnoj meri psihologističkim. Ali, ovo istraživanje je dalo važan doprinos u saznavanju o autoritarnosti društvenog karaktera.

Pročitano 3320 puta Poslednji put izmenjeno Ponedeljak, 21 Septembar 2020 10:32

Ostavi komentar

Vi ste ovde: Home Društvo Teodor Adorno - Autoritarna ličnost