Artnit

Utorak, 01 Januar 2013 21:00

Trajanov stub - Rim Istaknut

Trajanov stub je remek-delo vajarstva. Sagrađen je oko 106-113. godine u čast pobedonosnih pohoda cara Trajana protiv Dačana, na njegovom forumu u Rimu. I danas se nalazi na svom prvobitnom mestu i predstavlja najimpozantniji spomenik Trajanovog foruma. Ovaj stub je bio uzor za izgradnju drugih stubova tog tipa.

Trajanov stub ima kružnu osnovu. Visina stuba bez postolja je 29,78 metara, a sa postoljem 39,83 metara. Stub se sastoji od 29 delova koji su izrađeni od belog mermera, a najveći deo teži 77 tona. Unutar stuba nalazi se stubište na čijem vrhu se nalazila pozlaćena skulptura cara Trajana, koja je izgubljena krajem XVI veka i zamenjena bronzanom skulpturom Svetog Petra, sveca zaštitnika Rima.

Trajanov stub je ukrašen od baze do vrha narativnim reljefima koji ga u vidu spiralne trake obavijaju. Reljefi nisu uvek bili potpuno bele boje. Oni su bili pozlaćeni, i kao i drugi spomenici u starom Rimu obojeni. Od podnožja do vrha stuba koji je rađen u dorskom stilu, nalazi se 22 kruga reljefa. To je neprekidni niz slika koje slede jedna za drugom. Kada bi se mogla odmotati traka sa reljefima bila bi duga preko 190 metara.

Reljefni friz priča o dva Trajanova rata sa Dačanima, koje međusobno odvaja lik boginje pobede Nike koja događaje zapisuje na štit. Povezani događaji se penju uz stub spiralno. Reljef odlikuje gustina pripovedanja, bogata igra svetlosti i senke, kao i više prostornih planova. Na njemu je prikazano oko 2500 ljudskih figura visine od 60 do 75 santimetara. Postignuta je karakterizacija likova, čak i portretnost lica. Pošto nema perspektive u prikazivanju ljudskih figura, udaljene figure su za glavu više od onih koje su bliže oku posmatrača. Slikovito je prikazana odeća, oružje, brodovi, borna kola rimske vojske tog doba. Osim toga veoma živopisno su prikazane životinje, drveće, reke, delovi pejzaža.

Na reljefu je prikazano 150 pojedinačnih scena, a stvarne bitke veoma retko. Car je prikazan u 60 scena. Ratne scene su prikazane realistički, a neke su potpuno naturalizovane, kao što je, na primer seča glava poraženih ili progon stanovništva. Prikazivanje događaja na reljefu počinje sa pripremama vojnika za rat. U sredini najniže trake prikazano je nekoliko natovarenih rečnih čamaca i rimski grad na stenovitoj obali, a sa desne stane rimska vojska koja prelazi reku preko pontonskog mosta. Na drugoj traci prikazan je car Trajan koji govori vojnicima, na trećoj gradnja logora i mosta, a na četvrtoj kako pešaci prelaze gorsku bujicu, a sa desne strane car Trajan drži govor svojim trupama. Završni događaji koje prikazuje reljef se odnose na povratak vojnika u domovinu.

Glavni arhitekta Trajanovog stuba bio je Apolodor iz Damaska, poreklom Grk, najpoznatiji graditelj u istoriji Rimskog carstva. Apolodor je bio i inženjer, matematičar i pisac dela Poliorcetica о oruđima vojne tehnike. Prema zapisu Diona Kasija, Apolodor je posle smrti cara Trajana pao u nemilost cara Hadrijana, a zbog kritike njegovog projekta hrama boginje Rima i Venere, Hadrijan je naredio da se Apolodor pogubi 125. godine.

Trajanov stub je jedan od najbolje očuvanih spomenika iz starog Rima. On predstavlja jedinstven način isticanja nepobedivosti i večnosti Rima, ali i okvir prikazivanja jednog dela njegove istorije.

Pročitano 6244 puta Poslednji put izmenjeno Subota, 27 Decembar 2014 12:53

Ostavi komentar

Vi ste ovde: Home Razglednica Trajanov stub - Rim