Artnit

Nedelja, 16 Decembar 2012 23:08

Palenke - jedan od najvećih gradova Maja Istaknut

Palenke je gradić u Meksiku u blizini koga se nalaze ruševine grada Maja. Naziv Palenke za ovaj drevni grad Maja, što znači utvrđenje, dali su španski osvajači na osnovu naziva tadašnjeg malobrojnog lokalnog stanovništva, koji su lokalitet zvali "mesto tvrdih kuća". Staro majansko ime za Palenke je Lakam Ha, što znači velika voda, po mnogobrojnim izvorima koji se nalaze u blizini.

Civilizacija Maja je grad Palenke podigla u središtu meksičke džungle, bez metalnih alata, točka ili nama poznate tehnologije. Palenke je vekovima bio pokopan u meksičkoj džungli, a njegova čuda su tek početkom XIX veka otkrila dva strastvena istraživača, američki advokat Džon Stivens i engleski dizajner Frederik Ketervud. Tada je iskopan veliki deo čudesnih spomenika i ruševina. Piramide i veličanstveni hramovi, sjajne palate i misteriozne grobnice, kao i brojni ukrasi, kamene statue i reljefi otkrili su neverovatne prizore zahvaljujući kojima su istraživači bar delimično mogli da rekonstruišu misterioznu prošlost tog prastarog tajanstvenog naroda.

Najvažnija građevina Palenke je Hram zapisa, koji je nazvan tako zato što je bio ispunjen kamenim pločama ispisanim posebnim pismom koje se i dan-danas jedva može dešifrovati. Tu je bilo i mnogo obojenih reljefa koji živo ilustruju scene iz svakodnevnog života Maja. Na vrhu piramide Hrama zapisa, u zadnjoj prostoriji hrama nalazi se otvor koji je bio zatvoren kamenom pločom i vodi u podnožje piramide gde se nalazi Pakalova grobnica.

Meksički arheolog Alberto Ruz je 1952 godine, nakon nekoliko godina uklanjanja tona kamenih blokova, uspeo da Palenke uvrsti u svetsku arheološku riznicu otkrićem grobnice vladara Pakala. Veliki kameni blok je pomaknut za pola metra i Ruz je odlučio da se spusti uz pomoć konopca u mračnu prostoriju. O tome je napisao: "To je bio momenat neopisive emocije za mene... kada sam skliznuo ispod kamena. Našao sam se u velikoj komori isklesanoj u kamenu. Oko mene su bili stalaktiti nastali infiltracijom vode tokom proteklih vekova. Kolosalna kamena grobnica je počivala na šest isklesanih stubova. Pokrov sarkofaga je bio bogato ukrašen hijeroglifima." Delimičnim dešifrovanjem hijeroglifa i piktoglifa, utvrđeno je da je vladar Pakal živeo od 603. do 683. godine, a došao na vlast kao dvanaestogodišnjak 615. godine i vladao do kraja života. Upadljiva je sličnost ove grobnice sa grobnicama egipatskih faraona. U oba slučaja piramide se uzdižu iznad groba, a graditelji su preduzeli mudre mere da sakriju ulaz. Uz telo su stavljali darove za posmrtni život, a poklopac sarkofaga nosio je sliku mrtvog vladara. Ali, svod Pakalove grobnice je stroži i varvarskiji. Pred vratima vladara zaklano je šestoro mladih žrtava da bi mu služili u carstvu mrtvih.

Preko puta Hrama zapisa nalazi se opservatorija ili Toranj vetrova, četrvorougaone osnove koji se izdiže iz kompleksne palate. Palata je dograđivana više puta, i sastoji se iz više posebnih objekata koji su kasnije spojeni u jednu celinu. Utvrđeno je da položaj prozora odgovara položaju pojedinih planeta, kao i da označava solsticij i ekvinocij.

Meksički arheolozi u aprilu 2011. godine su uspeli da snime unutrašnjost majamske grobnice, koja je otkrivena 1999. godine, a pošto je hram nestabilan do sada je istraživan samo uz pomoć male kamere. Na snimku unutrašnjosti grobnice se vidi netaknuta prostorija sa crvenim freskama, grnčarijom i delićima pogrebnog pokrova izrađenog od žada i sedefa. Mural se nalazi na tri zida u prostoriji i prikazuje devet gospodara Ksibalbe, zagrobnog života. U pitanju je umetnost slična onoj u grobu vladara Pakala, čak iako je ovaj grob dosta stariji.

Grad Palenke se ugasio iznenada na početku IX veka. Klasična kultura Maja nestala je za nekoliko naraštaja. Seljaci su u napuštenim hramovima postavili svoja ognjišta, a značajna svetilišta ostala su prazna i opustošena.

Pročitano 3881 puta Poslednji put izmenjeno Petak, 05 April 2019 10:52

Ostavi komentar

Vi ste ovde: Home Razglednica Palenke - jedan od najvećih gradova Maja