Artnit

Utorak, 09 Oktobar 2018 10:37

Epistolarna književnost Istaknut

Termin epistolarna književnost odnosi se na književna dela koja se zasnivaju na korišćenju epistolarne forme, popularnog stila među književnicima od XVII veka. Epistolarna forma predstavlja pisanje romana, priče ili pesme u obliku niza dokumenata - najčešće pisama, ali i zapisa iz dnevnika, članaka, isečaka iz novina, nekih dokumenata. Ona je izrečena u prisnom tonu obraćanja, pisana strasno, osećajno, s puno detalja i emocija.

Epistolarna književnost je nastala u antici. U starom Egiptu epistole su se pisale u pedagoške svrhe, i mrtvima i bogovima. Faraon Djedkare Isesi je objavio prve epistole u obrazovnom vodiču Knjiga Kemita, a Satiričko pismo je pronađeno na papirusu Anastasi I. Devetnaeste dinastije. U antičkoj Grčkoj epistole su uglavnom obrađivale ljubavne teme. U starom Rimu su sačuvana 864 Ciceronova pisma u kojima je on vrlo otvoreno pisao o tadašnjim događajima. Poznata su Pisma iz Ponta (tužaljke) i Heroide (ljubavna pisma) jednog od najvećih pesnika rimske književnosti Ovidija. U helenizmu i poznoj antici se javljaju epistole koje se pripisuju slavnim ličnostima i zbirke funkcionalnih epistola koje se smatraju pretečom epistolarnih romana.

U srednjem veku su bile popularne epistole koje su obrađivale temu ljubavi. Tokom renesanse i klasicizma italijanski pesnik Frančesko Petrarka i francuski pesnik Nikola Boalo pisali su epistole u kojima se iznose poetična načela. Otkriće Ciceronovih epistola je podstaklo Petrarku da ih i on piše, na temu velikana iz prošlosti kao da su živi. Poznata je i Boalova Pesnička umetnost, kritičko delo u stihu o književnicima savremenicima.

Prvim epistolarnim romanom smatra se roman Ljubavni zatvor iz 1485. godine, kojeg je napisao kastiljanski književnik Dijego de San Pedro. Ovaj roman sadrži veliki broj narativnih pisama koji su preuzeli radnju dela i stvorili svoju dominantnu radnju. Takođe, među prvim ostvarenjima epistolarnog romana smatraju se Ljubavna pisma plemića i njegove sestre engleske dramatičarke Afre Ben i roman Pamela engleskog književnika Samjuela Ričardsona, prikazan kroz pisma lepe, nevine Pamele njenim roditeljima. Tokom XVIII veka epistolarni roman se širi i na ostale delove Evrope. U Francuskoj Monteskije piše Persijska pisma, lepo komponovan roman u pismima, sa dosta istočnjačkog kolorita, Žan Žak Ruso strastvenu ljubavnu priču Nova Eloiza, Šarl de Laklo roman Opasne veze, a u Nemačkoj Johan Volfgang fon Gete roman Jadi mladog Vertera.

U XVIII veku epistolarna forma je počela da opada. Ipak, i u XIX veku bilo je još književnika koji su zadržali ovu formu u svojim romanima. U XIX veku izdvajaju se prvi roman ruskog književnika Fjodora Mihailoviča Dostojevskog Bedni ljudi. Takođe, u romanu Gordost i predrasude engleske književnice Džejn Ostin uključen je i veliki broj pisama.

Pročitano 1789 puta

Ostavi komentar

Vi ste ovde: Home Pero Epistolarna književnost