Artnit

Četvrtak, 15 Februar 2018 11:40

Revolucija - radikalna promena društvenih odnosa Istaknut

Revolucija se obično određuje kao fundamentalna društveno-politička transformacija ili radikalna, brza promena društvenih odnosa. Od vremena Francuske buržoaske revolucije ovaj pojam se najčešće koristi kao opis oružane ili nasilne političke promene, ali i za opisivanje brzih promena u oblastima kulture, privrede, tehnologije ili društva.

Pojam revolucija potiče od latinske reči revolutio, što znači preokret, prevrat. Iako ovaj pojam ima poreklo u oblastima astrologije i astronomije, "revolucija" je bila predmet postepene politizacije od XVII veka. Tokom značajnih semantičkih pomaka koji su često odražavali konkretne političke događaje i iskustva, aspekt regularnosti, koji je izvorno bio centralan u značenju pojma se izgubio. Dok je u studijama, na primer poljskog astronoma Nikole Kopernika iz 1543. godine "revolucija" izrazila nepromenljive pokrete nebeskih tela i, zato ponavljajući karakter promene, u svojoj političkoj upotrebi naročito naglašava elemente nepravilnosti, nepredvidljivosti i jedinstvenosti.

U društvenim i političkim naukama revolucija se definiše kao velika, iznenadna, a time i obično nasilna promena u vladi i u povezanim udruženjima i strukturama. Ovaj pojam se koristi po analogiji i u izrazima kao što je Industrijska revolucija, gde se odnosi na radikalne i duboke promene u ekonomskim odnosima i tehnološkim uslovima.

Ideja o revoluciji je prvobitno bila povezana sa Aristotelovim pojmom cikličnih promena u oblicima vladavine. U antičkom društvu se pretpostavljalo da društva prolaze kroz cikluse degeneracije i razvoja u kojima se moć prenosi na različite grupe ljudi. Rana proučavanja revolucija su analizirala događaje u evropskoj istoriji s gledišta psihologije. Uz politiku pojam revolucije se vezuje sa engleskom revolucijom 1640-ih godina kada je srušena monarhija i otvorena vrata političkoj moći klase koja se razvija u kapitalističkoj državi, pokazujući na ubedljiv način kako se može zamisliti da su društveni poreci nestalni i podložni namernim promenama.

Danas se pod pojmom revolucije podrazumeva temeljno odstupanje od bilo kog prethodnog istorijskog modela. Zato revolucija predstavlja izazov za utvrđeni politički poredak i eventualno uspostavljanje novog poretka radikalno drugačijeg od prethodnog. Velike revolucije evropske istorije, a posebno Francuska buržoaska revolucija i ruska Oktobarska revolucija, promenile su ne samo sistem vlasti već i ekonomski sistem, društvenu strukturu i kulturne vrednosti tih društava.

Pročitano 539 puta

Ostavi komentar

Vi ste ovde: Home Društvo Revolucija - radikalna promena društvenih odnosa